Sáng ngày 17/08/2026, tại Hạ trường Chùa Giác Ngộ (Đất Đỏ, TP. HCM), HT. Thích Bửu Chánh – Ủy viên Thư ký Hội đồng Trị sự Trung ương Giáo hội, Phó ban Hoằng pháp Trung ương Giáo hội, Phó Viện trưởng Học viện Phật giáo Việt Nam tại TP.HCM, Trụ trì chùa Phước Sơn (Đồng Nai), đã có thời pháp dành cho chư Tăng Ni đang an cư tại Hạ trường và các hành giả Khóa tu Xuất gia gieo duyên “Phương trời thong dong”. Trong ngày tu thứ năm, lời pháp của Hòa thượng hướng đại chúng trở về với một phương pháp tu tập thiết thực: nuôi dưỡng chánh niệm ngay trong từng hơi thở, từng việc làm và từng phút giây của đời sống.

Với chủ đề “Thực hành chánh niệm mọi lúc mọi nơi”, Hòa thượng gợi mở một vấn đề rất gần gũi trong đời sống tu tập: nhiều người cho rằng vì phải bận rộn với công việc, gia đình và những lo toan mưu sinh nên không có đủ thời gian để tu. Tuy nhiên, theo Hòa thượng, tu tập không nhất thiết phải tách khỏi đời sống thường nhật. Điều quan trọng là biết đưa sự tỉnh thức vào chính những hoạt động đang diễn ra mỗi ngày.

Minh họa cho điều này, Hòa thượng kể câu chuyện một vị Tỳ-kheo vì cảm thấy giới luật quá nhiều, khó giữ nên xin đức Phật cho hoàn tục. Đức Phật chỉ dạy rằng nếu chưa thể giữ nhiều giới, vị ấy chỉ cần giữ một giới duy nhất: giữ tâm thanh tịnh, không để tham, sân, si chi phối tâm mình. Qua đó, Hòa thượng nhấn mạnh, khó khăn không nằm ở việc thiếu thời gian tu mà ở cách chúng ta nhìn nhận về sự tu tập. Nếu cho rằng chỉ khi ngồi thiền trên thiền đường hay lễ Phật tại điện Phật mới là tu thì chính quan niệm ấy đã giới hạn cơ hội thực tập của mình.

Theo Hòa thượng, mỗi người hoàn toàn có thể tu trong từng sinh hoạt bình thường: đi biết mình đang đi, làm việc biết mình đang làm việc, ăn biết mình đang ăn và trở về nhận biết rõ ràng những gì đang diễn ra nơi thân và tâm. Khi chánh niệm được duy trì, đời sống hằng ngày cũng trở thành môi trường tu tập. Vì vậy, tu không nhất thiết phải ở một không gian đặc biệt mà có thể thực hành ở mọi lúc, mọi nơi và trong mọi hoàn cảnh.

Hòa thượng nhấn mạnh chánh niệm là một chi phần quan trọng của Bát Chánh đạo, đồng thời hướng dẫn đại chúng thực tập chánh niệm qua hơi thở theo phương pháp Tứ niệm xứ: thở vào biết rõ mình đang thở vào, thở ra biết rõ mình đang thở ra,... Chỉ đơn giản trở về với hơi thở, sự chú tâm được thiết lập và tâm dần thoát khỏi sự cuốn trôi của vọng tưởng. Hòa thượng dẫn lời thiền sư Achaan Naeb: “Hãy quên đi những điều đã biết, mà chỉ biết những gì đang xảy ra”, tức trở về nhận biết trực tiếp điều đang hiện hữu trong giây phút này.

Từ đó, Hòa thượng khẳng định: “Chánh niệm là sống, không chánh niệm là chết” (Kinh Pháp cú). Khi có chánh niệm, con người có khả năng nhận diện rõ những gì đang diễn ra, không bị tham, sân, si kéo đi, từ đó nuôi dưỡng sự bình an, mát mẻ và hạnh phúc. Muốn có đời sống an vui, mỗi người cần thực tập chánh niệm và thiền định ngay trong những phút giây bình thường nhất, để từng hơi thở, từng bước chân và từng việc làm đều trở thành cơ hội quay về với chính mình.