Vào chùa Long Sơn

thắp nén hương tưởng niệm Thánh Tử Đạo

Bao năm qua, quý đạo hữu thường lên Đồi Trại Thuỷ qua lối phía bên trái ngôi đại hùng bửu điện chùa Sắc Tứ Long Sơn để chiêm bái thắng tích Kim Thân Phật Tổ, quý vị có lưu tâm để ý đến tấm bia đá được dựng nép bên sườn đồi có vách ốp đá, gần bên cửa vào khu vực thiết trí tôn tượng Phật nhập Niết bàn và cạnh những bậc cấp dành cho khách thập phương xa gần xuống lên hằng ngày không?

Tấm bia đá khắc ghi:

"Đây là nơi Sư Cô THÍCH NỮ THÔNG HUỆ đã thiêu thân để cầu nguyện cho Đạo Pháp & Dân Tộc- 29/9 Đinh Mùi (1967)"

Đây là Bia Tưởng Niệm do Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất - Giáo Hội Phật Giáo Khánh Hoà phụng lập, được thiết kế và tu bổ lại sau này, còn tấm bia đầu tiên (có giới thiệu ảnh kèm) được dựng cũng chính nơi đó thì ghi khắc ngắn gọn:

"Phật lịch 2511

Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất

Thích Nữ Thông Huệ vị pháp thiêu thân chi địa"

Vị Thánh Tứ Đạo này là hà phương nhân vật?

Theo thông tin thu thập được từ Tổ đình Linh Sơn (số 75 đường Trần Phú, phường Vĩnh Nguyên) để đưa vào tập Kỷ yếu "Ni giới Khánh Hoà hình thành & phát triển", chúng ta được biết:

Sư Cô Thích Nữ Thông Huệ tục danh là Nguyễn Thị Lộc Đài, pháp danh Hạnh Phước, pháp tự Thông Huệ, sinh ngày 3/4/1937 tại quận Bồng Sơn, tỉnh Bình Định. Thân phụ là ông Nguyễn Văn Sinh và thân mẫu là bà Trần Thị Bảy.

Sư Cô sinh trưởng trong một gia đình lễ giáo, thấm nhuần tinh thần Phật pháp. Từ thuở nhỏ Sư Cô đã là một người con hiếu thuận, một nữ sinh gương mẫu và là một Phật Tử thuần thành.

Tuy là con gái độc nhất trong gia đình, mẹ mất sớm, phải lo lắng mọi việc trong gia đình, nhưng Sư Cô vẫn không từ bỏ việc học và tham gia phong trào Gia Đình Phật Tử. Trước khi xuất gia hành hoạt trên con đường Đạo nghiệp, Sư Cô đã là một chị Trưởng có khả năng và rất nhiều tâm huyết.

Năm 14 tuổi, Sư Cô quy y với ngài Huyền Ân tại chùa Hội Quang, quận Bồng Sơn, tỉnh Bình Định. Nhờ thâm nhập tinh thần Phật pháp, Sư Cô đã xin phép thân phụ xuất gia vào năm 18 tuổi và vào Nha Trang thọ giới với Ni trưởng Thích Nữ Hạnh Viên, huý Tâm Đăng, tự Chơn Như ở chùa Linh Sơn, Chutt - Cầu Đá.

Sau 5 năm tu học, năm 23 tuổi, Sư Cô thọ giới Sa-di-ni và được Bổn Sư cho vào tu học tại Ni Viện Từ Nghiêm. Với tinh thần tu học tinh tấn và có nhiều khả năng đặc biệt, Sư Cô đã được thọ Thức-xoa-ma-na tại Ni viện Từ Nghiêm, Sài Gòn.

Pháp nạn năm 1963, trước sự thống khổ của tín đồ và nguy ngập của Đạo pháp, Sư Cô đã phát nguyện tự thiêu nhưng ý nguyện không thành vì Ni trưởng Hạnh Viên không chấp nhận.

Pháp nạn năm 1967, để cảnh tỉnh những người phản bội Đạo pháp và Dân tộc, cùng sự mê muội của chính quyền đã ngoan cố, cướp đoạt Hiến Chương của Giáo Hội, Sư Cô đã châm lửa tự thiêu vào lúc 19g20’ ngày 01/11/1967, tức là ngày 29/9 năm Đinh Mùi bên cạnh chùa Tỉnh Giáo Hội Khánh Hòa, trên đường lên Kim Thân Phật Tổ.

Hậu sinh đã có Thơ rằng:

Nép mình bên dốc cỏ cây

Chùa xưa đất cũ thầm thì

Người lên khách xuống có hay

Nơi đây phựt cháy một ngày...

Bụi tro vô thường lưu tích

Phương danh ghi khắc bia mòn

Nắng mưa chưa vùi góc vách

Bi hùng đại nguyện sắc son

Ngược xuôi bao dòng khách lạ

Mắt vui hờ hững lên đồi

Phật đài mỉm cười sơn hạ

Lửa người tử đạo chưa nguôi

Linh địa còn đây nấm đất

Lửa thiêng Thông Huệ toả hương

Nhiệm mầu còn trong cái mất

Đạo - Đời giữ mãi niềm thương...

Biết được rõ vậy rồi, sau này nếu quý vị đạo hữu có thuận duyên đi ngang đến Bia Tưởng Niệm này, hãy thành kính thành tâm thắp một nén hương để tưởng niệm tri ân vị Thánh Tử Đạo!