Chiều ngày 4/10/2026, tại Pháp viện Minh Đăng Quang (P. Bình Trưng, TP.HCM), Lễ Bế mạc Hội thảo “Giáo hội Phật giáo Việt Nam (1981 - 2026): 45 năm thành tựu và định hướng phát triển trong kỷ nguyên mới” đã diễn ra, đánh dấu sự hoàn mãn của chương trình hội thảo với nhiều kết quả có giá trị về phương diện lịch sử, học thuật và thực tiễn. Qua đó, Hội thảo không chỉ góp phần nhìn lại chặng đường 45 năm hình thành và phát triển của Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN), mà còn gợi mở những định hướng cho sự phát triển của Giáo hội trong kỷ nguyên mới.
Quang lâm chứng minh lễ bế mạc có HT. Thích Giác Toàn - Phó Chủ tịch HĐTS Trung ương GHPGVN, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam, Trưởng Ban Tổ chức Hội thảo; TT. Thích Phước Nguyên - Phó Tổng Thư ký, Chánh Văn phòng 2 Trung ương GHPGVN; HT. Thích Tâm Đức - Ủy viên HĐTS, Phó Viện trưởng Thường trực Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam, Phó Trưởng Ban Tổ chức Hội thảo; TT. Thích Nhật Từ - Ủy viên Ban Thường trực HĐTS, Phó Viện trưởng kiêm Tổng Thư ký Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tổ chức Hội thảo; chư Tôn đức Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam: HT. Thích Minh Thành, HT. Thích Pháp Tông, TT. Thích Phước Đạt; cùng chư Tôn đức các Trung tâm thuộc Viện. Lễ bế mạc Hội thảo còn có sự hiện diện của đại diện các cơ quan, tổ chức, hội đoàn; lãnh đạo các trường đại học, viện nghiên cứu; các nhà khoa học, nhà nghiên cứu, học giả, giới trí thức cùng đông đảo Tăng Ni, Phật tử.
Sau một ngày làm việc nghiêm túc, trách nhiệm và đầy tâm huyết, Hội thảo đã hoàn thành phiên khai mạc cùng 3 phiên làm việc với 5 diễn đàn chuyên đề, quy tụ hơn 70 diễn giả trực tiếp trình bày tham luận và hàng trăm học giả, nhà nghiên cứu tham dự, phản biện, đặt vấn đề, trao đổi. Mỗi diễn đàn là một không gian đối thoại học thuật, mỗi tham luận mang đến một cách tiếp cận và mỗi ý kiến phản biện là một đóng góp, qua đó nhiều vấn đề được nhận diện sâu sắc hơn, nhiều giá trị tiếp tục được khẳng định, đồng thời mở ra những hướng nghiên cứu cần được tiếp nối trong thời gian tới.
Các tham luận và trao đổi tập trung làm rõ những nội dung trọng tâm: Từ thống nhất Phật giáo đến quản trị Giáo hội; Từ đồng hành dân tộc đến phụng sự con người; Đào tạo Tăng tài cho kỷ nguyên mới; Hoằng pháp trong không gian số; Từ hội nhập đến đóng góp quốc tế; Kiến tạo GHPGVN đến năm 2045. Qua các góc nhìn đa chiều, Hội thảo không chỉ nhìn lại những thành tựu của 45 năm qua mà còn đặt ra những vấn đề về tổ chức, quản trị, đào tạo, hoằng pháp, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và trách nhiệm phụng sự xã hội của GHPGVN trong bối cảnh mới.
Tại lễ bế mạc, đại biểu đã lắng nghe những nhận xét, đánh giá của HT. Thích Minh Thành, TT. Thích Phước Đạt, HT. Thích Tâm Đức và TT. Thích Phước Nguyên về quy mô, công tác chuẩn bị, tổ chức cũng như những kết quả đạt được. Các ý kiến đánh giá cao tâm huyết của Hội đồng Quản trị Viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam trong việc tổ chức một diễn đàn học thuật có ý nghĩa, hướng đến chào mừng Đại hội Đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X. Trong ý nghĩa đó, Hội thảo vừa là dịp nhìn lại một chặng đường, vừa góp thêm nguồn tư liệu, những luận cứ khoa học và tiếng nói trí tuệ có trách nhiệm cho việc suy nghĩ về hướng phát triển của Giáo hội trong nhiệm kỳ mới và xa hơn.
Với 314 bài tham luận được chư Tôn đức Tăng Ni, các giáo sư, chuyên gia, học giả và nhà nghiên cứu gửi về, Hội thảo được đánh giá có quy mô đáng chú ý không chỉ ở số lượng công trình nghiên cứu mà còn ở sự phong phú trong phương pháp và góc độ tiếp cận. Sự gặp gỡ giữa nội lực Phật học và tri thức liên ngành đã góp phần giúp việc nghiên cứu về GHPGVN trở nên toàn diện hơn, đồng thời hình thành nhiều kiến nghị có giá trị tham khảo cho công tác tổ chức, quản trị, đào tạo Tăng tài, hoằng pháp, ứng dụng công nghệ, phụng sự xã hội và hội nhập quốc tế trong thời gian tới.
Ban đạo từ tại lễ bế mạc, HT. Thích Giác Toàn ghi nhận và đánh giá cao tinh thần đóng góp của chư Tôn đức, các học giả, nhà nghiên cứu và đại biểu vào thành công chung của Hội thảo. Hòa thượng nhấn mạnh, nhìn lại chặng đường 45 năm không chỉ để tổng kết những thành tựu đã đạt được mà còn là cơ sở để nhận diện những vấn đề của hiện tại, chuẩn bị cho tương lai và tiếp tục đóng góp những định hướng thiết thực cho sự phát triển bền vững của GHPGVN trong kỷ nguyên mới.
Lễ bế mạc khép lại Hội thảo trong tinh thần đoàn kết và trách nhiệm, với những kết quả nghiên cứu, trao đổi và kiến nghị được kỳ vọng sẽ tiếp tục được hệ thống hóa, nghiên cứu và vận dụng vào thực tiễn. Từ dấu mốc 45 năm, GHPGVN tiếp tục kế thừa những giá trị đã được vun bồi, phát huy tinh thần hòa hợp, trí tuệ và phụng sự, đồng thời chủ động thích ứng với những chuyển biến của thời đại, hướng đến xây dựng Giáo hội ngày càng vững mạnh và tiếp tục đồng hành cùng dân tộc trong chặng đường phát triển mới.