| ...... ... |
.. |
. |
.. |
. |
. |
- KINH TỤNG HẰNG
NGÀY
- TỔNG HỢP 49 KINH CĂN
BẢN CỦA HAI TRUYỀN THỐNG PHẬT GIÁO
- NAM TÔNG VÀ BẮC
TÔNG
- KINH
CHỈ BÀY PHƯƠNG TIỆN
- Thứ
bốn mươi ba
1.
Lúc bấy giờ, Đức Thế Tôn từ chánh định
an lành mà dậy, bảo tôn giả Xá-lợi-phất: “Trí huệ của các Đức Phật
rất sâu vô lượng. Trí huệ đó khó hiểu, khó vào, tất cả hàng Thanh Văn
cùng Bích-chi Phật đều không biết được. Vì sao? Phật đã từng gần gũi
trăm nghìn muôn ức vô số các Đức Phật, trọn tu vô lượng đạo pháp của
các Đức Phật, dõng mãnh tinh tấn, danh tốt đồn khắp, trọn nên pháp rất
sâu chưa từng có, theo thời nghi mà nói pháp, ý thú khó hiểu. O
Này
Xá-lợi-phất! Từ lúc ta thành Phật tới nay, các nhơn duyên, các thí dụ,
rộng nói ngôn giáo, dùng vô số phương tiện dìu dắt chúng sanh, làm cho
xa lìa lòng chấp. Vì sao? Đức Như Lai đã đầy đủ phương tiện, tri kiến
và ba-la-mật. O
Này
Xá-lợi-phất! Tri kiến của Như Lai rộng lớn sâu xa, đức vô lượng vô
ngại lực, vô sở úy, thiền định, giải thoát tam-muội đều sâu vào
không ngằn mé, trọn nên tất cả pháp chưa từng có.
Này
Xá-lợi-phất! Như Lai rõ các món phân biệt, khéo nói các pháp, lời lẽ
êm dịu, vui đẹp lòng chúng. Này Xá-lợi-phất! Vô lượng vô biên pháp vị
tằng hữu, Như Lai thảy đều trọn nên. O
*
2.
Thôi này Xá-lợi-phất! Chẳng cần nói nữa. Vì pháp khó hiểu, ít khi có
thứ nhất mà Phật thành tựu đó, chỉ có Phật cùng Phật mới có thể
thấu tột tướng chơn thật của các pháp, nghĩa là các pháp: tánh như vậy,
tướng như vậy, thể như vậy, lực như vậy, tác như vậy, nhân như vậy,
duyên như vậy, quả như vậy, báo như vậy, trước sau rốt ráo như vậy.
Bấy
giờ Đức Thế Tôn tuyên lại nghĩa trên bằng bài kệ rằng: O
- 3.
Đấng Thế Hùng khó lường,
- Các
trời cùng người đời,
- Tất
cả các loài chúng sanh,
- Không
ai hiểu được Phật.
- Trí
lực, vô sở úy,
- Giải
thoát các tam-muội ,
- Các
pháp khác của Phật,
- Không
ai so lường được.
- Các
món tánh tướng nghĩa,
- Ta
cùng mười phương Phật,
- Mới
biết được việc đó. O
- 4.
Pháp đó không chỉ được,
- Vắng
bặt tướng nói năng.
- Các
loài chúng sanh khác,
- Không
ai thể hiểu đặng.
- Giả
sử khắp mười phương,
- Đều
như Xá-lợi-phất,
- Và
các đệ tử khác,
- Cũng
đầy mười phương cõi,
- Cùng
suy chung so lường,
- Chẳng
lường được Phật trí.
- Bực
Duyên Giác trí lanh,
- Vô
lậu thân rốt sau,
- Cũng
đầy mười phương cõi,
- Số
đông như rừng tre,
- Hạng
này chung một lòng,
- Trong
vô lượng ức kiếp,
- Muốn
xét Phật thật trí,
- Chẳng
biết được chút phần. O
- Bồ-tát
mới phát tâm,
- Cúng
dường vô số Phật,
- Rõ
thấu các nghĩa thú,
- Lại
hay khéo nói pháp,
- Đông
đầy mười phương cõi,
- Như
lúa, mè, tre, lau,
- Một
lòng dùng trí mầu,
- Trải
số kiếp hằng sa,
- Thảy
đều chung suy lường,
- Chẳng
biết được trí Phật.
- Hàng
Bất thối Bồ-tát,
- Số
đông như hằng sa,
- Một
lòng chung suy cầu,
- Cũng
lại chẳng hiểu được. O
- 5.
Xá-lợi-phất phải biết,
- Lời
Phật nói không khác,
- Với
Pháp của Phật nói,
- Nên
sanh sức tin chắc,
- Pháp
của Phật thâm sâu,
- Cần
phải nói chơn thật.
- Bảo
các hàng Thanh Văn,
- Cùng
người cầu Duyên Giác,
- Ta
khiến cho thoát khổ,
- Đến
chúng đặng Niết-bàn,
- Phật
dùng sức phương tiện,
- Dạy
cho ba thừa giáo,
- Chúng
sanh nơi nơi chấp,
- Đều
độ họ thoát khỏi.
O
*
6. Khi đó trong đại chúng một ngàn hai
trăm năm mươi vị Thanh Văn lậu tận A-la-hán, như ngài A-nhã Kiều-trần-như
v.v.. và các Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, cận sự nam cùng cận sự nữ, hạng người
phát tâm Thanh Văn Duyên Giác, đều nghĩ rằng: “Hôm nay Đức Phật cớ
chi lại ân cần ngợi khen phương tiện mà nói thế này: “Pháp của Phật
chứng rất sâu khó hiểu, tất cả hàng Thanh Văn cùng Duyên Giác không thể
đến được.” O
Đức
Phật nói một nghĩa giải thoát, chúng ta cũng chứng được pháp đó đến
nơi Niết-bàn, mà nay chẳng rõ nghĩa đó thế nào ?
7.
Lúc ấy, ngài Xá-lợi-phất biết lòng nghi của bốn chúng, chính mình cũng
chưa rõ, liền bạch Phật rằng: “Thưa Thế Tôn ! Nhơn duyên gì mà Phật
ân cần khen ngợi pháp phương tiện thứ nhứt nhiệm mầu rất sâu khó hiểu
của các Đức Phật ? O
Con
từ trước đến nay chưa từng nghe Phật nói đến điều đó, hôm nay bốn
chúng thảy đều có lòng nghi. Cúi xin Đức Thế Tôn bày nói việc đó.
8.
Khi đó Đức Phật bảo ngài Xá-lợi-phất: Thôi thôi ! Chẳng nên nói nữa.
Nếu nói việc đó tất cả trong đời, các trời các người đều sẽ kinh
sợ nghi ngờ.” O
9.
Ngài Xá-lợi-phất lại bạch Phật rằng: “Cúi xin Thế Tôn tuyên thuyết.
Vì trong hội đây có vô số muôn nghìn trăm ức a-tăng-kỳ chúng sanh đã từng
gặp các đức Phật, các căn nhanh lẹ, trí tuệ sáng suốt, được nghe Phật
dạy chắc có thể kính tin.” O
10.
Đức Phật lại ngăn Xá-lợi-phất “Nếu nói việc đó thì tất cả trong
đời, trời người, A-tu-la đều sẽ kinh nghi, Tỳ-kheo tăng thượng mạn sẽ
phải sa vào hầm lớn.”
Ngài
Xá-lợi-phất bạch Phật rằng: O
- Đấng
Vô thượng lưỡng túc,
- Xin
nói pháp đệ nhứt,
- Con
là trưởng tử Phật.
- Xin
thương phân biệt nói.
- Vô
lượng chúng hội đây,
- Hay
kính tin pháp này,
- Đời
đời Phật đã từng,
- Giáo
hóa chúng như thế,
- Đều
một lòng chắp tay,
- Muốn
nghe lãnh lời Phật.
- Chúng
con nghìn hai trăm,
- Cùng
hạng cầu Phật quả,
- Nguyện
Phật vì chúng con,
- Tuyên
thuyết phân biệt nói.
- Chúng
con nghe pháp ấy,
- Thời
sanh lòng vui mừng.
O
11. Bấy giờ Đức Thế Tôn bảo ngài Xá-lợi-phất:
Ông đã ân cần ba phen thưa thỉnh, đâu đặng chẳng nói. Nay ông và đại
chúng lóng nghe và khéo suy nghĩ, Như Lai sẽ phân biệt, giải bày.” O
12. Khi Đức Phật nói lời hứa khả, trong hội
có các Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, cận sự nam, cận sự nữ, cả thảy năm nghìn
người liền từ chỗ ngồi đứng dậy lễ Phật mà lui về. Vì những người
này gốc tội sâu nặng và tăng thượng mạn, chưa đặng mà nói đã đặng,
chưa chứng mà cho đã chứng, có lỗi dường ấy cho nên không ở lại. Đức
Thế Tôn yên lặng không ngăn cản.
*
13. Bấy giờ, Đức Phật bảo ngài Xá-lợi-phất:
“Trong chúng ta đây không còn cành lá, chỉ toàn hột chắc. Này Xá-lợi-phất!
Những người tăng thượng mạn như vậy lui về cũng là tốt. Nay ông và
đại chúng nên khéo nghe, ta sẽ tuyên nói.” O
Ngài
Xá-lợi-phất bạch rằng: “Vâng thưa Thế Tôn, chúng con nguyện ưa muốn
nghe.”
*
14. Đức Phật bảo ngài Xá-lợi-phất: “Pháp
mầu như thế, các Đức Phật Như Lai đến khi đúng thời mới nói, như bông
linh thoại đến mùa mới hiện một lần. Này Xá-lợi-phất! Các ông nên
tin lời của Phật nói không hề hư vọng. O
15. Này Xá-lợi-phất! các Đức Phật theo thời
nghi nói pháp, ý thú khó hiểu. Ta dùng vô số phương tiện, các món nhơn
duyên, lời lẽ thí dụ, diễn nói các pháp. O
Pháp
đó không phải là suy lường, phân biệt mà có thể hiểu, chỉ có các Đức
Phật mới biết được thôi. Vì các Đức Phật Thế Tôn chỉ do một nhơn
duyên lớn mà hiện ra nơi đời. Đó là các Đức Thế Tôn vì muốn cho
chúng sanh mở tri kiến Phật, để được thanh tịnh mà hiện ra nơi
đời; vì muốn chỉ tri kiến Phật cho chúng sanh mà hiện ra nơi đời;
vì muốn cho chúng sanh tỏ ngộ tri kiến Phật mà hiện ra nơi đời;
vì muốn cho chúng sanh chứng vào tri kiến Phật mà hiện ra nơi đời.
O
*
16. Này Xá-lợi-phất, các Đức Phật Như Lai
chỉ giáo hóa Bồ-tát, những điều làm ra thường vì một việc: chỉ đem
tri kiến Phật chỉ cho chúng sanh tỏ ngộ thôi.
Này
Xá-lợi-phất! Đức Như Lai chỉ dùng một Phật thừa mà vì chúng sanh nói
pháp, không có hai thừa hay ba thừa nào khác. Pháp của tất cả các đức
Phật ở mười phương cũng như thế. O
Này
Xá-lợi-phất! Thuở quá khứ các Đức Phật dùng vô lượng, vô số phương
tiện, các món nhơn duyên lời lẽ thí dụ mà vì chúng sanh diễn nói các
pháp. Vì pháp đó đều là một Phật thừa nên các chúng sanh đó theo chư
Phật nghe pháp rốt ráo đều chứng được “Nhứt thế chủng trí.” O
Này
Xá-lợi-phất! Thuở vị lai, các Đức Phật sẽ ra đời cũng dùng vô lượng
vô số phương tiện, các món nhơn duyên, lời lẽ thí dụ mà vì chúng sanh
diễn nói các pháp, chỉ vì giới thiệu một Phật thừa, nên các chúng
sanh đó theo Phật nghe pháp rốt ráo đều chứng được “nhứt thế chủng
trí.” O
Này
Xá-lợi-phất! Hiện tại nay, trong vô lượng muôn nghìn trăm ức cõi Phật
ở mười phương, các Đức Phật Thế Tôn làm nhiều điều lợi ích an vui
cho chúng sanh. Các Đức Phật đó cũng dùng vô lượng, vô số phương tiện
các món nhơn duyên, lời lẽ thí dụ mà vì chúng sanh diễn nói các pháp,
vì pháp đó đều là một Phật thừa, các chúng sanh ấy theo Phật nghe Phật
rốt ráo đều đặng chứng “nhứt thế chủng trí.” O
Này
Xá-lợi-phất! Các Đức Phật đó chỉ giáo hóa Bồ-tát, vì muốn mở
cho chúng sanh tri kiến Phật, vì muốn trình bày cho chúng sanh tri kiến
Phật, vì muốn giúp chúng sanh tỏ ngộ tri kiến Phật, và vì muốn
cho chúng sanh chứng được tri kiến Phật vậy.
O
Này
Xá-lợi-phất! Nay ta cũng lại như thế, rõ biết các chúng sanh có những
điều ưa muốn, thâm tâm mê chấp, ta tùy theo bổn tánh họ dùng các món
nhơn duyên, lời lẽ, thí dụ cùng sức phương tiện mà nói pháp cho họ để
họ chứng đặng một Phật thừa: “nhứt thế chủng trí.” O
*
17. Này Xá-lợi-phất! Trong cõi nước ở mười
phương còn không có hai thừa, hà huống có ba !
Này
Xá-lợi-phất! Các Đức Phật hiện ra trong các đời ác năm trược, nghĩa
là: kiếp trược, phiền não trược, chúng sanh trược, kiến trược và mạng
trược. Như thế, Xá-lợi-phất, lúc kiếp loạn trược chúng sanh nhơ nặng,
bỏn sẻn, tham lam, ghét ganh, trọn nên các căn chẳng lành cho nên các Đức
Phật dùng sức phương tiện, chỉ có một Phật thừa, phân biệt nói
thành ba. O
18.
Này Xá-lợi-phất! Nếu đệ tử ta tự cho mình là A-la-hán cùng Duyên Giác
mà không nghe không biết các việc của các Đức Phật Như Lai chỉ giáo
hóa Bồ-tát, thời phải biết rằng họ chẳng phải A-la-hán, chẳng phải
Duyên giác. O
Lại
nữa, này Xá-lợi-phất! Các Tỳ-kheo, Tỳ-kheo ni đó tự cho mình đã đặng
A-la-hán, là thân rốt sau rốt ráo Niết-bàn, rồi không quyết chí cầu đạo
Vô thượng chánh đẳng chánh giác, nên biết họ là những người tăng
thượng mạn.
Này
Xá-lợi-phất! Các ông nên một lòng tin hiểu thọ trì lời Như Lai dạy. Lời
các Đức Như Lai nói không hư vọng, vốn không có thừa nào khác, chỉ có
một Phật thừa thôi.
Nói
xong, Đức Thế Tôn tuyên lại nghĩa trên bằng bài kệ rằng: O
*
- 19. Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni,
- Mang
lòng tăng thượng mạn,
- Cận
sự nam ngã mạn,
- Cận
sự nữ chẳng tin,
- Hàng
bốn chúng như thế,
- Số
kia có năm nghìn,
- Chẳng
tự thấy lỗi mình,
- Nơi
giới có thiếu sót,
- Tiếc
giữ tội, quấy mình,
- Trí
nhỏ đó đã ra.
- Hàng
cám tấm trong chúng,
- Không
cam nổi phải đi.
- Họ
thật kém phước đức,
- Chẳng
kham lãnh pháp này,
- Chúng
nay không cành lá,
- Chỉ
có những hột chắc.
O
- 20. Xá-lợi-phất khéo nghe !
- Pháp
của các Phật đặng,
- Vô
lượng sức phương tiện,
- Mà
vì chúng sanh nói.
- Tâm
của chúng sanh nghĩ,
- Các
món đạo ra làm,
- Bao
nhiêu những tánh dục,
- Nghiệp
lành dữ đời trước,
- Phật
biết hết thế rồi,
- Dùng
các duyên thí dụ,
- Lời
lẽ sức phương tiện,
- Khiến
tất cả vui mừng. O
- Hoặc
là nói Khế Kinh,
- Cô
Khởi cùng Bổn Sự
- Bổn
Sanh, Vị Tằng Hữu
- Cũng
nói những Nhơn Duyên
- Thí
Dụ và Trùng Tụng,
- Luận
Nghị, thảy chín kinh.
- Căn
độn ưa pháp nhỏ,
- Tham
chấp nơi sanh tử,
- Nơi
vô lượng Đức Phật,
- Chẳng
tu đạo sâu mầu,
- Bị
các khổ não loạn,
- Vì
đó nói Niết-bàn.
- Ta
bày phương tiện đó,
- Khiến
đều vào huệ Phật. O
- Chưa
từng nói các ông,
- Sẽ
đặng thành Phật đạo.
- Sỡ
dĩ chưa từng nói,
- Vì
giờ nói chưa đến.
- Nay
chính là đến giờ,
- Quyết
định nói Đại thừa. O
- 21.
Chín bộ pháp của ta,
- Thuận
theo chúng sanh nói,
- Vào
Đại thừa làm gốc,
- Nên
mới nói kinh này.
- Có
Phật tử tâm tịnh,
- Êm
dịu cùng căn lợi,
- Nơi
vô lượng các Phật,
- Mà
tu đạo sâu mầu,
- Vì
hàng Phật tử này,
- Nói
kinh Đại thừa đây.
- Ta
ghi cho người đó,
- Đời
sau thành Phật đạo. O
- Bởi
thâm tâm niệm Phật,
- Tu
trì tịnh giới vậy,
- Hạng
này nghe thành Phật,
- Rất
mừng đầy khắp mình,
- Phật
rõ tâm tánh họ,
- Nên
giảng nói đại thừa.
- Thanh
Văn hoặc Bồ-tát,
- Nghe
ta nói pháp ấy,
- Nhẫn
đến một bai kệ,
- Đều
thành Phật không nghi. O
- 22.
Trong cõi Phật mười phương,
- Chỉ
có một thừa pháp,
- Không
hai cũng không ba,
- Trừ
Phật phương tiện nói,
- Chỉ
dùng danh tự giả,
- Dắt
dẫn các chúng sanh ,
- Vì
nói trí huệ Phật.
- Các
Phật ra nơi đời,
- Chỉ
một việc này thiệt,
- Hai
thứ chẳng phải chơn. O
- Trọn
chẳng đem tiểu thừa,
- Mà
tế độ chúng sanh,
- Phật
tử trụ đại thừa,
- Như
pháp của mình đặng,
- Định,
huệ, lực trang nghiêm,
- Dùng
đây độ chúng sanh.
- Tự
chứng đạo vô thượng,
- Pháp
bình đẳng đại thừa,
- Nếu
dùng tiểu thừa độ,
- Nhẫn
đến nơi một người ,
- Thời
ta đoạ xan tham,
- Việc
ấy tất không được. O
- Nếu
người tin vào Phật,
- Như
Lai chẳng dối gạt,
- Cũng
không lòng tham ganh,
- Dứt
ác trong các pháp,
- Nên
Phật ở mười phương,
- Mà
riêng không chỗ sợ.
- Ta
dùng tướng trang nghiêm,
- Ánh
sáng soi trong đời,
- Đấng
Thế Tôn vô lượng,
- Vì
nói thiệt tướng ấn. O
- 23. Xá-lợi-phất nên biết !
- Ta
vốn lập thệ nguyện
- Muốn
cho tất cả chúng,
- Bằng
như ta không khác.
- Như
ta xưa đã nguyện,
- Nay
đã đầy đủ rồi.
- Độ
tất cả chúng sanh ,
- Đều
khiến vào Phật đạo.
- Nếu
ra gặp chúng sanh,
- Dùng
Phật đạo dạy cả,
- Kẻ
vô trí rối sai,
- Mê
lầm không nhận lời. O
- Ta
rõ chúng sanh đó,
- Chưa
từng tu cội lành,
- Chấp
chặt nơi ngũ dục,
- Vì
si ái sanh khổ.
- Bởi
nhơn duyên ác dục,
- Sa
vào ba đường dữ,
- Xoay
lăn trong sáu nẻo,
- Chịu
đủ những khổ độc,
- Thân
mọn thọ bào thai,
- Đời
đời tăng trưởng luôn.
- Người
đức mỏng ít phước,
- Các
sự khổ bức ngặt,
- Vào
rừng rậm tà kiến,
- Hoặc
chấp có chấp không,
- Nương
gá các chấp này,
- Đầy
đủ sáu mươi hai,
- Chấp
chặt pháp hư vọng,
- Bảo
thủ không bỏ đặng.
- Ngã
mạn tự khoe cao,
- Dua
nịnh lòng không thiệt,
- Trong
nghìn muôn ức kiếp,
- Chẳng
nghe danh tự Phật.
- Cũng
chẳng nghe chánh pháp,
- Người
như thế khó độ. O
- 24.
Cho nên Xá-lợi-phất !
- Ta
vì bày phương tiện,
- Nói
các đạo dứt khổ,
- Chỉ
cho đó Niết-bàn.
- Ta
dầu nói Niết-bàn,
- Cũng
chẳng phải thiệt diệt,
- Các
pháp từ xưa nay,
- Tướng
thường tự vắng lặng,
- Phật
tử hành đạo rồi,
- Đời
sau đặng thành Phật.
- Ta
có sức phương tiện,
- Mở
bày khắp ba thừa. O
- Tất
cả các Thế Tôn,
- Dầu
nói đạo nhứt thừa,
- Nay
trong đại chúng này,
- Đều
nên trừ nghi lầm,
- Lời
Phật nói không khác,
- Chỉ
một, không hai thừa.
O
- 25.
Vô số kiếp đã qua,
- Vô
lượng Phật diệt độ,
- Trăm
nghìn muôn ức Phật,
- Số
nhiều không lường được.
- Các
Thế Tôn như thế,
- Các
món duyên thí dụ,
- Vô
số ức phương tiện,
- Diễn
nói các pháp tướng.
- Các
Đức Thế Tôn đó,
- Đều
nói pháp nhứt thừa,
- Độ
vô lượng chúng sanh ,
- Khiến
vào nơi Phật đạo.
- Lại
các đại thánh chúa,
- Biết
tất cả thế gian,
- Trời
người loài chúng sanh ,
- Thâm
tâm chỗ ưa muốn,
- Bèn
dùng phương tiện khác,
- Giúp
bày nghĩa đệ nhứt.
O
- 26.
Nếu có loài chúng sanh ,
- Gặp
các Phật quá khứ,
- Hoặc
nghe pháp bố thí,
- Hoặc
trì giới, nhẫn nhục,
- Tinh
tấn, thiền, trí thảy,
- Các
món tu phước huệ,
- Những
người như thế đó,
- Đều
trọn thành Phật đạo.
- Sau
các Phật diệt độ,
- Nếu
người lòng lành dịu,
- Các
chúng sanh như thế,
- Đều
trọn thành Phật đạo. O
- 27.
Các đức Phật độ rồi,
- Người
cúng dường Xá-lợi,
- Dựng
muôn ức thứ tháp,
- Vàng,
bạc và pha lê,
- Xà
cừ cùng mã não,
- Ngọc
mai khôi, lưu ly,
- Thanh
tịnh rộng nghiêm sức,
- Trau
dồi nơi các tháp,
- Hoặc
có dựng miếu đá,
- Chiên
đàn và trầm thủy,
- Gỗ
mật cùng gỗ khác,
- Gạch
ngói bùn đất thảy,
- Hoặc
ở trong đồng trống,
- Chứa
đất thành miễu Phật,
- Nhẫn
đến đồng tử giỡn,
|